II. Dünya Savaşından sonra, Avrupa’nın ekonomik olarak yeniden yapılanması sırasında ortaya çıkan enerji ihtiyacı ve aynı dönemde nükleer enerjinin önemli bir kaynak olduğu görüşünün kuvvetlenmesi sonucunda OEEC (Avrupa Ekonomik İşbirliği Teşkilatı) Şubat 1958’de Avrupa Nükleer Enerji Ajansı’nı (ENEA) kurmuştur. 1972 yılında, Avrupa dışından da üyelerin katılımıyla ENEA’nın ismi Nükleer Enerji Ajansı (NEA) olarak değiştirilmiştir.

1970’li yıllarda, teknolojik ilerlemeler ve nükleer enerjinin kullanımının yeni bir ivme kazanmasıyla NEA bünyesinde çevresel faktörlerin yanı sıra özellikle sağlık, güvenlik ve idari konulara da eğilinmeye başlanmıştır. Nükleer enerji alanında yapılan AR-GE çalışmalarının maliyetinin yüksek olması, üye ülkeleri teknolojik işbirliği konusunda müşterek çalışmalara yönlendirmiştir.

NEA bugün 30 OECD üyesi ülkeye ilaveten Arjantin ve Romanya’nın nükleer enerji alanında işbirliği yaptıkları, bilgi ve deneyimlerini paylaştıkları önemli bir forumdur. Ajansın üyeleri içerisinde, nükleer enerji alanında gerekli mevzuata sahip olup nükleer enerji kullanan ülkeler, nükleer enerji kullanımı aleyhinde milli politikalara sahip ülkeler ve nükleer enerji için yasaklayıcı bir politika gütmemekle birlikte, halen nükleer enerji kullanmayan ülkeler de mevcuttur. Ayrıca, üye ülkelerin dışında Avrupa Birliği de NEA çalışmalarına katılmaktadır.

NEA, güvenli nükleer enerji kullanımı, radyoaktif atık yönetimi, yeni nesil nükleer teknolojilerle ilgili çalışmalar ve nükleer beceri ve kabiliyetlerin geliştirilmesi alanlarında uluslararası işbirliğini teşvik etmektedir.

NEA Genel Direktörlüğünü, 1 Eylül 2014 tarihinden bu yana ABD Nükleer Düzenleme Kurumu eski Kurul Üyesi William D. Magwood yürütmektedir.

Küresel İlişkiler Stratejisi çerçevesinde NEA, OECD'nin kilit ortaklar olarak da belirlediği Hindistan, Brezilya, Endonezya ve Güney Afrika Cumhuriyeti ile ilişkileri derinleştirmeyi, ayrıca OECD üyesi olmayan Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan, Bulgaristan, Litvanya, Ukrayna, Vietnam ve Tayvan ile ilişkileri ilerletmeyi planlamaktadır. NEA, Viyana merkezli Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA) ile ortak faaliyet ve çalışmalar yürütmektedir. Uluslararası platformda UAEA, tüm ülkelerin üyeliğine açık olduğu için daha fazla üyeye sahip bulunmakta, faaliyet alanının daha geniş olması sebebiyle de nükleer alanda daha faal gözükmektedir. Ancak NEA’nın UAEA’ya göre en önemli özelliği UAEA’ya oranla az sayıdaki üyeleri arasında OECD ilkeleri doğrultusunda bir fikir birliğinin (like-mindedness)bulunmasıdır. Bu unsur, NEA bünyesindeki faaliyetlerde işbirliğini kolaylaştırmakta, karar alma sürecini daha basitleştirmekte ve uluslararası alanda NEA’nın güvenilirliğini artırmaktadır.

https://www.oecd-nea.org/